YENİ NESİL GAZETECİLİK


                  

Şükrü Boz

(Araştırmacı Yazar)


10-04-2019 12:51
127

KOMŞU HAKKI

Komşu, evi, dükkânı, tarlası ve bahçesi bitişik olan veya birbirine yakın olan kimselerdir.

Komşu olan kişiler, dünyada huzura, âhırette Allah’ın rahmet ve mağfiretine kavuşmak için, birbirlerine karşı hem din kardeşliği haklarına ve hem de komşuluk haklarına riayet etmeleri lazım.

Allahü Teâlâ, Mümin olan insanların birbirlerinin kardeşi olduğunu bildirip şöyle buyuruyor: Şüphesiz müminler kardeştirler.

(1) Sevgili peygamberimiz de şöyle buyuruyor: Müslüman Müslüman'ın kardeşidir. (2)

   Komşu haklarından bazıları şunlardır.

  1. İyilik yapmak.

Komşunun, komşusuna iyilik yapması Allahü Teâlâ nın emridir. Rabbimiz şöyle buyuruyor:

Allah’a ibadet edin. O’na hiçbir şeyi ortak koşmayın. Anne-babaya iyilik edin. Akrabaya, yoksullara, yakın komşuya, uzak komşuya, yanında bulunan arkadaşa, yolcuya ve elinizin altında bulunanlara iyilik edin. Allah kendini beğenen ve kibirlenen kimseleri sevmez. (3)

Sevgili peygamberimiz de şöyle buyuruyor: Kim Allah’a ve âhıret gününe inanıyorsa misafirine ikram etsin. Kim Allah’a ve ahıret gününe inanıyorsa komşusuna iyilikte bulunsun. Kim Allah’a ve ahıret gününe inanıyorsa, hayır söylesin veya sükut etsin. (4)

  1. Komşuya kötülük yapmamak ve zarar vermemek.

Komşuluk hakkının en önemlisi imana etki eden komşuya kötülük yapmamak ve zarar

vermemektir.

Ebu Hüreyre (ra) anlatıyor, Rasulüllah (sav) : Vallahi iman etmiş olmaz, vallahi iman etmiş olmaz, vallahi İman etmiş olmaz, dedi. Ashab: Ya Rasulallah kim iman etmiş olmaz deyince,. Rasulüllah (sav):

Komşusu şerrinden emin olmayan kimse, buyurdular. (5)

İnsanların kendisine güvenmediği ve şerrinden emin olunmayan kişi gerçek mümin, Müslüman değildir. Ve bunlar cennete giremeyecekler. Zira Hz. Peygamberimiz şöyle buyuruyor:

Komşusu şerrinden emin olmayan kişi cennete giremez. (6)

 

  1. Komşusu ile karşılaştığı zaman selam vermek ve onun selamını almak.

Selam: İki Müslüman karşılaşınca birinin diğerine “Selamün aleyküm” Dünyada ve âhırette selamette ol,

sıhhat ve âfiyet sizin üzerinize olsun, demesi, diğerinin de “ve aleyküm selam”, Bana ettiğin bu güzel dua senin de üzerine olsun, demesidir.

Müslüman'ın Müslüman'a selam vermesi sünnettir. Hz. Peygamberimiz şöyle buyuruyor:

Biriniz din kardeşi ile karşılaştığı zaman ona selam versin. (7)  

Müslüman'ın, kendine selam veren Müslüman'ın selamını alması farzdır. Allah (cc) şöyle buyuruyor:

Size selam verildiği zaman, sizde ondan daha güzeliyle karşılık verin veya aynısı ile karşılık verin.

(8)

Selam, imanı olgunlaştırır, insanları birbirine yaklaştırır, sevgi ve saygıyı artırır, düşmanlığa sebep olan kin

ve öfkeyi giderir, kardeşlik bağını kuvvetlendirir. Sevgili Peygamberimiz şöyle buyuruyor:

                İman etmedikçe cennete gidemezsiniz, birbirinizi sevmedikçe de iman etmiş olmazsınız. Ben size yaptığınız takdirde birbirinizi seveceğiniz bir şeyi haber vereyim mi? Selamı aranızda yayınız.  (9)

 

  1. Komşusuna ikramda bulunmak.

İkram: Büyük tutmak, hürmet etmek, bağışlamak ve iyilikte bulunmaktır. (10)

                Hz, Peygamberimiz şöyle buyuruyor: Allah’a ve âhıret gününe inanan komşusuna ikramda bulunsun. (11)

                Yanındaki komşusu açken tok olarak geceyi geçiren mümin değildir. (12)        

 

  1. Komşuda olup bitenleri araştırmamak,

Allahü Teâlâ şöyle buyuruyor: Birbirinizin kusurunu araştırmayın.  (13)

               

Sevgili Peygamberimiz komşu haklarını özetle şöyle bildiriyor:

Komşun senden yardım isterse yardım edeceksin, borç isterse, borç vereceksin, güzel bir şeye kavuşunca

tebrik edeceksin, başına bir kötülük gelirse sabır dilersin, vefat edince cenazesine gideceksin, izni olmadan binanı (onun binasının önünde) yükseltmeyeceksin, pişirdiğin yemek kokusunu duymuşsa o yemekten ona da vereceksin, satın aldığın meyveyi eve getirirken görmüşse ona da hediye edeceksin, ya da kimse görmeden getirirsin, Çocuğun o meyveyi dışarı çıkarıp onun çocuğuna imrendirmezsin.  (14)

                Komşu hakkının önemini bildiren şu hadislere çok dikkat edin.

                Cebrail bana komşu hakkında o kadar aralıksız tavsiyede bulundu ki, komşuyu vâris kılacağını zannettim.  (15)

                Komşusuna maddi ve manevi zarar veren zalimlerin vay hâline. 

(1) Hucurat: 10.

(2) Hadis Ans: 10/104. Ramuz. 1/693. Ruhul Beyan: 8/203.

(3) Nisa: 36.

(4) Hadis Ans: 10/210. Sahih-i Buhari: 13/6009. Tergib: 5/191.

(5) Sahih-i Buhari: 13/6007. Tergib: 5/178. Hadis Ans: 10/209.

(6) Tergib: 5/178. Hadis Ans: 10/208. Riyazü’s-Salihin: 1/307. Tefsir-i Kebir: 8/31.

(7) Sünen-i Ebu Davud: 16/499.

(8) Nisa. 86.

(9) Sünen’i Ebu Davud: 16/487. Riyazü’s-Salihin: 2/261. Tergib: 5/288. Hadis Ans: 7/159. Rehber: 17/304.

(10) Dini ter.söz.:1/220.

(11) İslam Ans: 3/386.

(12) Tergib: 5r/189.

(13) Hucurât: 12.

(14) Tergib: 5/186. Tefsir-i Kebir: 8/34. Sünen-i Ebu Davud. 16/437. Hadis Ans: 10/210 İslam Ans: 3/386.  

(15) 10/206. 17/474. Sahih-i Buhari: 13/6006 Tergib:5/194. Sünen-i Ebu Davud: 16/436.  Riyazü’s-Salihin: 1/305